Jan en Reinanda Haverkamp
Wisselseweg 7
8162 RM EPE
T (0578) 61 12 10


Koliek is meer dan buikpijn

Koliek is een synoniem voor buikpijn bij paarden. Maar over het voorkomen en behandelen van die pijn bestaan veel misverstanden. De term buikpijn doet vermoeden dat het om een onschuldig probleem gaat, toch heeft koliek de reputatie levensbedreigend te zijn. De waarheid ligt ergens in het midden: koliek vraagt vrijwel altijd om snel ingrijpen, maar is meestal goed te behandelen.


Oorzaken koliek
De koliekvorm bepaalt in veel gevallen de ernst van de situatie. De bekendste vormen zijn gaskoliek, krampkoliek, verstoppingskoliek en zandkoliek.
Bij gaskoliek treedt er luchtophoping in de darmen op. Gaskoliek kan ontstaan door het eten van bedorven voer, trage darmbeweging of plotselinge rantsoenwijzigingen. Gaskoliek is vaak pijnlijk en roept daarom heftige reacties van het paard op.

Krampkoliek komt het vaakst voor en is meestal vrij onschuldig. Bij krampkoliek trekken de spieren in de darmen samen. Krampkoliek wordt veroorzaakt door bijvoorbeeld het drinken van koud water, een plotselinge voerverandering of een intensieve training.

Paarden met verstoppingskoliek hebben last van een verstopping in de darmen. Meestal is het eten van te veel stro de oorzaak. Bij deze vorm is chirurgisch ingrijpen niet altijd te voorkomen.

Zandkoliek kan zowel plotseling als in sluipende vorm optreden. Sommige paarden maken er een hobby van om in korte tijd grote hoeveelheden zand in de paddock te eten. De meeste paarden eten gedurende lange tijd gras van een zanderige bodem, het paard krijgt het zand dan via het gras binnen. De buikpijn die zandkoliek veroorzaakt, is meestal vrij mild, maar kan makkelijk terugkomen.
Koliek kan verder veroorzaakt worden door onder meer wormen, vergroeiingen in de buik, slag in de darm, tumoren, ontstekingen, aangeboren afwijkingen en darmscheuringen. Ras, leeftijd en geslacht spelen geen rol bij de kans op koliek.

Symptomen koliek
De koliekverschijnselen zijn afhankelijk van de ernst van de koliekvorm. Een paard met lichte koliek zal het eten laten staan, naar de buik kijken en mogelijk slaan naar de buik. Als de pijn groter wordt zijn de symptomen ook heftiger. Deze paarden gaan meestal rollen en zweten en er treedt een verhoging van temperatuur, ademhaling en hartslag op.

Behandeling koliek
De verschillende koliekvormen vragen om verschillende behandelmethoden. Als eigenaar dien je altijd de dierenarts te bellen als je vermoedt dat je paard koliek heeft. Als het paard rustig is, kan het gewoon op stal staan. Indien je paard onrustig is kun je beter een grotere ruimte zoeken; je wilt niet dat een paard met koliek zich vastrolt in de stal. Het is een fabeltje dat paarden per se moeten wandelen bij koliek. Laat een paard rustig zijn gang gaan, liggen en voorzichtig rollen is prima. Probeer heftig tekeergaan van je paard wel te voorkomen.
De dierenarts zal vervolgens bepalen welke behandeling nodig is. In veel gevallen biedt een pijnstiller in combinatie met een darmontspanner voldoende verlichting, bij verstopping dient de dierenarts meestal paraffine toe. In sommige gevallen is chirurgisch ingrijpen onvermijdelijk.
Voorkomen van koliek
Kun je koliek voorkomen? Gedeeltelijk, blijkt uit onderzoek. ,,De grootste risicofactoren kunnen worden aangepast met goed management”, vertelt onderzoeker dr. Gülsah Kaya uit het Oostenrijkse Wenen. ,,Regelmatig ontwormen en zorgen voor een goede watervoorziening kan de kans op koliek verminderen”, tipt Kaya. Breng verder een dagelijkse routine aan in het voeren, geef je paard voldoende beweging, zet je paard niet in een te schrale of vette wei en schakel niet abrupt over naar ander strooisel of voer. Wil je weten of je paard te veel zand eet? Los vijf of zes mestballen op in een emmer water, als er na een uur meer dan een theelepel zand op de bodem ligt is het verstandig bij de dierenarts een kuurtje tegen zandophoping te halen.

Bron: Horses 22 januari 2009
Powered by: Unifact B.V.